11:13 / 05-06-2026
Sürücülərin 20 bal problemi parlamentə çıxdı
10:39 / 05-06-2026
Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının ilk iclası başlayıb
10:29 / 05-06-2026
Paşinyandan şok etiraf: ATƏT MQ yaradılmışdı ki, Qarabağ münaqişəsi həll edilməsin
10:13 / 05-06-2026
Paşinyan: KTMT-dən çıxacağıq, Lukaşenkoya bir daha imkan vermərik ki...
10:08 / 05-06-2026
Azərbaycan yığması yoldaşlıq matçında Malta ilə üz-üzə gələcək
09:52 / 05-06-2026
Zeynəb Cavadlı eks-ərinin şikayəti əsasında saxlanılıbmış
09:24 / 05-06-2026
Prezident millimizi qələbə münasibətilə təbrik etdi
09:00 / 05-06-2026
Avtobus və metrodan istifadə edənlərə ŞAD XƏBƏR
08:53 / 05-06-2026
Tokayev Qazaxıstan prezidenti haqqında qanunu imzaladı
08:49 / 05-06-2026
DTX-də kibertəhqiqat istiqaməti fəaliyyətə başladı
08:41 / 05-06-2026
"Bitcoin" kəskin ucuzlaşdı
08:36 / 05-06-2026
Bu gündən Türkmənistanda Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri başlayır
08:29 / 05-06-2026
Azərbaycanın minifutbol millisi Avropa çempionu olub
16:00 / 04-06-2026
Atəş açılıb, PUA qaldırılıb, ölən var - DSX SƏRHƏDLƏ BAĞLI MƏLUMAT YAYDI
15:30 / 04-06-2026
Vaşinqtonun yeni Bakı strategiyası - sülhdən əvvəl investisiya
12:34 / 04-06-2026
Sabah 32 dərəcə isti olacaq
12:30 / 04-06-2026
Avtonom nəqliyyat vasitələri ilə bağlı tələblər və qaydalar müəyyənləşir
12:26 / 04-06-2026
Azərbaycanda yeni dövlət rüsumu müəyyən edilir
12:22 / 04-06-2026
1008 nəfər boşandığı adamla yenidən evləndi
10:54 / 04-06-2026
Hesablama Palatasına yeni səlahiyyətlər verilir, hüquqları genişləndirilir
10:51 / 04-06-2026
Qanunvericiliyə yeni anlayışlar daxil edilir
10:47 / 04-06-2026
Tramvay xətləri dövlət mülkiyyətində olacaq
10:41 / 04-06-2026
Dubay şahzadəsinin azərbaycanlı keçmiş xanımı və üç qızı qaçırıldı
10:37 / 04-06-2026
Bakıda yeni körpü tikilir
10:32 / 04-06-2026
Mopedlərlə bağlı yeni qaydalar
10:29 / 04-06-2026
Əlilliyi olan şəxslərlə bağlı bu qaydalar təsdiqləndi
10:20 / 04-06-2026
Qətlə yetirilən şəhid xanımının atası danışdı - VİDEO
10:15 / 04-06-2026
Rusiyada 15 il həbs cəzası verilən tələbə - Rafael Məmmədov kimdir, suçu nə?
09:00 / 04-06-2026
Azərbaycanlı jurnalistlərin Kəlbəcərdə şəhid olmalarından beş il ötür
Meşə yanğınları planet üçün faydalıdır? - Maraqlı ARAŞDIRMA
Uzun illərdir alimlər Yer üzünü təhdid edən iqlim böhranı barədə xəbərdarlıq edirlər. İqlim dəyişikliyi dünyanın müxtəlif yerlərində, o cümlədən ABŞ-də daha tez-tez və güclü meşə yanğınlarına səbəb olur. Bu iri miqyaslı yanğınlar sağlamlığa, ətraf mühitə, infrastruktur və iqtisadiyyata ciddi ziyan vurur. Amma yeni bir araşdırma gözlənilməz paradoksu üzə çıxarıb.
Bu barədə "PHYS.org" nəşri yazıb.
Alimlər 2005–2015-ci illərdə havanın keyfiyyəti ilə bağlı real məlumatları araşdırıb və detallı iqlim modellərindən istifadə edərək atmosferin müxtəlif şərtlərə necə reaksiya verdiyini öyrəniblər.
Onlar meşə yanğınlarından çıxan tüstü ilə yanğınların yaratdığı istiliyi ayrı-ayrılıqda təhlil ediblər ki, hər birinin hava şəraitinə təsirini müəyyənləşdirsinlər. Bu yanaşma istiliyin havanı təmizləməkdə gözlənilməz rolunu üzə çıxarıb.
Nəticələr göstərib ki, ABŞ-nin qərbindəki meşə yanğınlarından qalxan istilik güclü hava axınları yaradır. Bu axınlar atmosferin yuxarı qatında yerləşən sürətli küləklər zolağında dalğalanmalara səbəb olur.
Belə dalğalanmalar adi halda qərbdən gələn sərin və rütubətli havanı zəiflədir və əvəzində Atlantik okeanından gələn şərq küləklərini gücləndirir. Bu da ABŞ-nin şərq sahillərində yağıntıların artmasına səbəb olur. Yağış isə havadakı çirklənməni yuyaraq təmizləyir.
Tədqiqat müəllifləri qeyd edirlər ki, bu kəşf vacibdir, çünki çoxlu iqlim modellərində yalnız tüstünün təsiri nəzərə alınır, istiliyin təsiri isə unudulur. Nəticədə meşə yanğınlarının mənfi təsirləri olduğundan daha çox qiymətləndirilir.
Alimlərin sözlərinə görə, əgər yanğınlardan yaranan istiliyin havadakı PM2.5 (xırda zərərli hissəciklər) səviyyəsinə təsiri nəzərə alınmasa, hesablamalar səhv çıxır. Belə yanaşma nəticəsində əlavə 1200 vaxtından əvvəl ölüm və təxminən 3,3 milyard dollar iqtisadi zərər olduğundan artıq göstərilir. Bu, xüsusilə ABŞ-nin sıx əhalisi olan şərq bölgələri üçün keçərlidir.
Tədqiqatçılar vurğulayırlar: meşə yanğınları təhlükəli olsa da, onların bütün nəticələrini dəqiq öyrənmək vacibdir. İstiliyin təsiri də nəzərə alınarsa, gələcək qiymətləndirmələr daha düzgün olacaq və bu, həm siyasətçilərə, həm də yanğınsöndürmə mütəxəssislərinə daha dəqiq məlumat verməyə imkan yaradacaq.
Bölməyə aid digər xəbərlər
Uzun illərdir alimlər Yer üzünü təhdid edən iqlim böhranı barədə xəbərdarlıq edirlər. İqlim dəyişikliyi dünyanın müxtəlif yerlərində, o cümlədən ABŞ-də daha tez-tez və güclü meşə yanğınlarına səbəb olur. Bu iri miqyaslı yanğınlar sağlamlığa, ətraf mühitə, infrastruktur və iqtisadiyyata ciddi ziyan vurur. Amma yeni bir araşdırma gözlənilməz paradoksu üzə çıxarıb.
Bu barədə "PHYS.org" nəşri yazıb.
Alimlər 2005–2015-ci illərdə havanın keyfiyyəti ilə bağlı real məlumatları araşdırıb və detallı iqlim modellərindən istifadə edərək atmosferin müxtəlif şərtlərə necə reaksiya verdiyini öyrəniblər.
Onlar meşə yanğınlarından çıxan tüstü ilə yanğınların yaratdığı istiliyi ayrı-ayrılıqda təhlil ediblər ki, hər birinin hava şəraitinə təsirini müəyyənləşdirsinlər. Bu yanaşma istiliyin havanı təmizləməkdə gözlənilməz rolunu üzə çıxarıb.
Nəticələr göstərib ki, ABŞ-nin qərbindəki meşə yanğınlarından qalxan istilik güclü hava axınları yaradır. Bu axınlar atmosferin yuxarı qatında yerləşən sürətli küləklər zolağında dalğalanmalara səbəb olur.
Belə dalğalanmalar adi halda qərbdən gələn sərin və rütubətli havanı zəiflədir və əvəzində Atlantik okeanından gələn şərq küləklərini gücləndirir. Bu da ABŞ-nin şərq sahillərində yağıntıların artmasına səbəb olur. Yağış isə havadakı çirklənməni yuyaraq təmizləyir.
Tədqiqat müəllifləri qeyd edirlər ki, bu kəşf vacibdir, çünki çoxlu iqlim modellərində yalnız tüstünün təsiri nəzərə alınır, istiliyin təsiri isə unudulur. Nəticədə meşə yanğınlarının mənfi təsirləri olduğundan daha çox qiymətləndirilir.
Alimlərin sözlərinə görə, əgər yanğınlardan yaranan istiliyin havadakı PM2.5 (xırda zərərli hissəciklər) səviyyəsinə təsiri nəzərə alınmasa, hesablamalar səhv çıxır. Belə yanaşma nəticəsində əlavə 1200 vaxtından əvvəl ölüm və təxminən 3,3 milyard dollar iqtisadi zərər olduğundan artıq göstərilir. Bu, xüsusilə ABŞ-nin sıx əhalisi olan şərq bölgələri üçün keçərlidir.
Tədqiqatçılar vurğulayırlar: meşə yanğınları təhlükəli olsa da, onların bütün nəticələrini dəqiq öyrənmək vacibdir. İstiliyin təsiri də nəzərə alınarsa, gələcək qiymətləndirmələr daha düzgün olacaq və bu, həm siyasətçilərə, həm də yanğınsöndürmə mütəxəssislərinə daha dəqiq məlumat verməyə imkan yaradacaq.
Tarix: 16-09-2025, 16:00 Oxunub: 14
Bölməyə aid digər xəbərlər
27-08-2025, 09:15
Prezident İlham Əliyev “Əl-Ərəbiyə” kanalına müsahibə verib: ölkə başçısından mühüm mesajlar(CANLI)
26-05-2025, 09:29
Prezident Əfv Sərəncamı imzaladı - SİYAHI
18-12-2024, 13:44
İlham Əliyev Dmitri Kiselyova müsahibə verdi - Yenilənib
2-09-2024, 11:29
“Əminik ki, Azərbaycan dövləti, nəhayət, Zakir Fərəcova və əlaltılarına ciddi dərs verəcək...”
29-08-2024, 08:34
Azərbaycanın amfibiya təyyarəsi Balıkesir-Edremit istiqamətində meşə yanğınlarına cəlb edilib
12-01-2024, 09:20
BBC Vardanyanı “yıxıb-sürüdü”... - Sensasion faktlar
7-07-2023, 10:01
Azərbaycan QHT-lərindən Paşinyana AÇIQ MƏKTUB
2-03-2023, 13:09
İlham Əliyevin Bakıda keçirilən zirvə görüşündəki çıxışının tam mətni - YENİLƏNİB - FOTO/VİDEO
7-10-2022, 11:18
Azərbaycanda istilik mövsümü ilə bağlı AÇIQLAMA
27-02-2021, 00:45
İlham Əliyev mətbuat konfransı keçirdi - Video
15-01-2021, 18:16
Prezidentin Şuşa səfərindəki çıxışları - TAM VERSİYA, YENİLƏNİB
27-07-2020, 23:21
İlham Əliyev yeni təhsil nazirini qəbul etdi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
24-07-2020, 18:07
Rəna xanım Paşayevanın xatirəsinə: “Əlvida, gözəl insan”
24-07-2020, 17:56
Samir Qurbanov: “İşğal altındakı ərazilərdə qanunsuz fəaliyyətə beynəlxalq səviyyədə reaksiya verilməlidir”
24-07-2020, 09:42
İlham Əliyevin yanında su təsərrüfatının vəziyyətinə həsr olunmuş müşavirə keçirildi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
20-07-2020, 14:18
Qışa oduncaq tədarükü ilə bağlı ictimai dinləmələr keçiriləcək
19-07-2020, 18:01
İdman jurnalistikası: Keçmişi, indiki problemləri və ümidli gələcəyi
8-07-2020, 16:18
AzTV mövsümü necə başa vurdu və telekanaldan gözləntilər - SORĞU
Azərbaycan Prezidenti: "Bakı Enerji Həftəsi" nüfuzlu platformaya çevrilib
İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycanın iqtisadi göstəriciləri çox müsbətdir
İlham Əliyev Bakı 31-ci "Baku Energy Forum"un rəsmi açılış mərasimində iştirak edir
İlham Əliyevin sosial media hesablarında Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə paylaşım edilib
2030-cu ilə qədər kənd təsərrüfatı sahəsinin inkişafına dair yeni Dövlət Proqramı təsdiqlənib
Prezident müşavirə keçirib - FOTOLAR
