12:00 / 28-07-2026
Əliyevlə Putin telefonla danışdı
11:52 / 28-07-2026
Dini inanclı şəxslərlə bağlı paylaşım edən şəxs SAXLANILDI
11:21 / 28-07-2026
Rusiyanın yanacaq böhranı Azərbaycana bunları vəd edir
11:12 / 28-07-2026
Bakı və Abşeronun bu qəsəbələrində 2 gün su olmayacaq
10:41 / 28-07-2026
Əli Əsədov hərbi xidmətə çağırış üzrə komissiya ilə bağlı qərarı dəyişdi
10:26 / 28-07-2026
Prezident təsdiq etdi: Bu şəxslərə hər ay müavinət ödəniləcək
09:51 / 28-07-2026
Yol idarəsində KÜTLƏVİ İXTİSARLAR - Nə baş verir?
09:37 / 28-07-2026
“Həmin vaxt maşını 220 ilə sürürdü” - 21 yaşlı qız həbs edildi
09:27 / 28-07-2026
Türkiyə F-16-ları bu ölkəyə yerləşir - Ermənistanda panika
09:21 / 28-07-2026
Pulsuz çimərlikdə “yemək-içmək qadağası” - qanun nə deyir?
09:13 / 28-07-2026
Ermənistan çöküş həddində – Moskva bunu da dayandırdı
09:00 / 28-07-2026
"Azərbaycana torpaq verməyə hazırlaşırlar" – İrəvanda çalxalanma başladı
09:00 / 28-07-2026
Soyuducunu bu temperaturda işlədəndə daha az işıq pulu yazır
08:55 / 28-07-2026
"B" kateqoriyalı sürücülük vəsiqəsi olanlara xəbərdarlıq — VİDEO
08:50 / 28-07-2026
ABŞ və İran arasında danışıqlar bərpa olundu
08:23 / 28-07-2026
SOS: Evlərdə zəncirlənmiş uşaqlar – total yoxlamalar zamanı
16:00 / 27-07-2026
Bakının yeni düşməni – Trampın adamı: onu tanıyaq!
15:30 / 27-07-2026
Putin postsovet ölkələrini YENƏ hədələdi: "Torpaqlarınız..." – Şüşəli evdən atılan DAŞ...
13:00 / 27-07-2026
U-15 dünya çempionatı Azərbaycanda keçiriləcək - SƏRƏNCAM
12:56 / 27-07-2026
İlham Əliyev 4 qanuna dəyişikliyi təsdiqlədi
12:53 / 27-07-2026
Prezident mühüm Fərman imzaladı
12:50 / 27-07-2026
Azərbaycanın İstanbul və Qarsdakı baş konsulları geri çağırıldı
11:46 / 27-07-2026
Traktor dirəyə çırpıldı - Pilləkəndəki şəxs yıxılıb öldü
11:41 / 27-07-2026
Bakıda sınan ağaclar yollardan götürüldü - Fotolar
11:35 / 27-07-2026
Binəqədidə obyekt yanır
11:31 / 27-07-2026
Küləyin aşırdığı ağacın altında qalan şəxs xəsarət alıb - RƏSMİ
11:24 / 27-07-2026
Kreditini qaytara bilməyənlərə şad xəbər: Bu halda borcunuz bağlanacaq
Ərdoğanın möhtəşəm planı: Kanal İstanbul açılır — Montre dövrü bitir?
Türkiyədə uzun illərdir müzakirə olunan meqalayihə yeni mərhələyə keçib.
Türkiyənin Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təşəbbüsü olan Kanal İstanbul layihəsinin icrasına qismən razılıq verib və bununla proses faktiki olaraq yenidən aktivləşib.
Layihə Qara dənizlə Mərmərə dənizi arasında Bosfora alternativ süni su yolu yaratmağı nəzərdə tutur. Rəsmi Ankara bunu həm təhlükəsizlik, həm iqtisadi, həm də strateji addım adlandırır. Məqsəd Bosfordakı gəmi sıxlığını azaltmaq, tranzit gəlirlərini artırmaq və yeni logistika mərkəzləri formalaşdırmaqdır.
Əsas mübahisə: Montre taleyi
Kanal İstanbulun tikintisi ilə paralel ən böyük sual Montre Boğazlar Konvensiyasının gələcəyi ilə bağlıdır. 1936-cı il sazişi Qara dənizə daxil olan hərbi gəmilərə ciddi məhdudiyyətlər qoyur və regionda NATO–Rusiya balansının əsas hüquqi dayağı sayılır.
Türkiyədə bəzi hüquqşünaslar hesab edir ki, Montre yalnız Bosfor və Dardanel kimi təbii boğazlara aiddir, süni kanal isə Türkiyənin daxili su yolu sayılır. Bu halda Ankara keçid qaydalarını ayrıca müəyyən edə bilər.
Beynəlxalq ekspertlərin böyük hissəsi isə bununla razılaşmır. Onların fikrincə, iki dənizi birləşdirən istənilən yol avtomatik olaraq konvensiyanın predmetinə düşür və Türkiyə təkbaşına yeni rejim tətbiq edə bilməz.
Türkiyə sazişdən çıxa bilərmi?
Hüquqi baxımdan mümkündür, lakin praktik olaraq son dərəcə çətindir. Ankara belə qərar versə, tərəf dövlətlərin iştirakı ilə yeni beynəlxalq konfrans keçirilməlidir və böyük güclərin razılığı tələb olunur. Bu isə Qara dənizdə ciddi geosiyasi böhran yarada bilər.
Daha real görünən ssenari rəsmi çıxış deyil, sazişin dolayısı ilə zəiflədilməsidir. Yəni Montre formal olaraq qalır, amma yeni kanal Türkiyəyə əlavə siyasi manevr imkanı verir.
Beləliklə, Kanal İstanbul artıq təkcə infrastruktur layihəsi deyil — regionun təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişə biləcək addım kimi qiymətləndirilir və onun nəticələri yalnız Türkiyə üçün deyil, bütün Qara dəniz hövzəsi üçün həlledici ola bilər.
Bölməyə aid digər xəbərlər
Türkiyədə uzun illərdir müzakirə olunan meqalayihə yeni mərhələyə keçib.
Türkiyənin Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişikliyi Nazirliyi prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təşəbbüsü olan Kanal İstanbul layihəsinin icrasına qismən razılıq verib və bununla proses faktiki olaraq yenidən aktivləşib.
Layihə Qara dənizlə Mərmərə dənizi arasında Bosfora alternativ süni su yolu yaratmağı nəzərdə tutur. Rəsmi Ankara bunu həm təhlükəsizlik, həm iqtisadi, həm də strateji addım adlandırır. Məqsəd Bosfordakı gəmi sıxlığını azaltmaq, tranzit gəlirlərini artırmaq və yeni logistika mərkəzləri formalaşdırmaqdır.
Əsas mübahisə: Montre taleyi
Kanal İstanbulun tikintisi ilə paralel ən böyük sual Montre Boğazlar Konvensiyasının gələcəyi ilə bağlıdır. 1936-cı il sazişi Qara dənizə daxil olan hərbi gəmilərə ciddi məhdudiyyətlər qoyur və regionda NATO–Rusiya balansının əsas hüquqi dayağı sayılır.
Türkiyədə bəzi hüquqşünaslar hesab edir ki, Montre yalnız Bosfor və Dardanel kimi təbii boğazlara aiddir, süni kanal isə Türkiyənin daxili su yolu sayılır. Bu halda Ankara keçid qaydalarını ayrıca müəyyən edə bilər.
Beynəlxalq ekspertlərin böyük hissəsi isə bununla razılaşmır. Onların fikrincə, iki dənizi birləşdirən istənilən yol avtomatik olaraq konvensiyanın predmetinə düşür və Türkiyə təkbaşına yeni rejim tətbiq edə bilməz.
Türkiyə sazişdən çıxa bilərmi?
Hüquqi baxımdan mümkündür, lakin praktik olaraq son dərəcə çətindir. Ankara belə qərar versə, tərəf dövlətlərin iştirakı ilə yeni beynəlxalq konfrans keçirilməlidir və böyük güclərin razılığı tələb olunur. Bu isə Qara dənizdə ciddi geosiyasi böhran yarada bilər.
Daha real görünən ssenari rəsmi çıxış deyil, sazişin dolayısı ilə zəiflədilməsidir. Yəni Montre formal olaraq qalır, amma yeni kanal Türkiyəyə əlavə siyasi manevr imkanı verir.
Beləliklə, Kanal İstanbul artıq təkcə infrastruktur layihəsi deyil — regionun təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişə biləcək addım kimi qiymətləndirilir və onun nəticələri yalnız Türkiyə üçün deyil, bütün Qara dəniz hövzəsi üçün həlledici ola bilər.
Tarix: 17-02-2026, 16:00 Oxunub: 16
Bölməyə aid digər xəbərlər
6-01-2026, 09:05
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - TAM MƏTN, YENİLƏNİB
16-12-2025, 09:00
Ərdoğan Tramp-Putin tandemini pozur: Türkiyə Ukrayna savaşında əsas orbitrə çevrilir
4-12-2025, 13:21
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə tərəqqi və reinteqrasiya: Azərbaycanda yeni iqtisadi güc mərkəzi yaranır - TƏHLİL
7-11-2025, 14:22
Gürcüstan ermənilərə görə milyardlar itirəcək
28-10-2025, 09:00
Qafqazın geopolitik taleyi “logistika savaşı”ndan asılıdır: Məhz Zəngəzur dəhlizi regional lideri müəyyən edəcək
27-08-2025, 09:15
Prezident İlham Əliyev “Əl-Ərəbiyə” kanalına müsahibə verib: ölkə başçısından mühüm mesajlar(CANLI)
23-08-2025, 09:33
Tramp bacarmadı, Ərdoğan dərhal hərəkətə keçdi: Türkiyə Ukraynada Rusiyanın önünə "sülh divarı" çəkəcək
26-05-2025, 09:29
Prezident Əfv Sərəncamı imzaladı - SİYAHI
18-12-2024, 13:44
İlham Əliyev Dmitri Kiselyova müsahibə verdi - Yenilənib
25-01-2024, 08:50
NATO-da “İsveç kartı” ilə qəliz manevr: Ərdoğan riskə gedir, ABŞ məkrli planlar qurur
23-01-2023, 09:00
Türkiyə masadan çəkildi, NATO-nun planı bloklandı: Rusiya niyə İslam ölkəsi olduğunu iddia edir
28-04-2022, 12:33
Prezident “Zərifə Əliyeva” gəmisinin istismara verilməsi mərasimində - YENİLƏNİB + FOTO
27-02-2021, 00:45
İlham Əliyev mətbuat konfransı keçirdi - Video
27-07-2020, 23:21
İlham Əliyev yeni təhsil nazirini qəbul etdi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
24-07-2020, 09:42
İlham Əliyevin yanında su təsərrüfatının vəziyyətinə həsr olunmuş müşavirə keçirildi - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
21-07-2020, 18:03
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Bakıda təqdimat mərasimində - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
9-07-2020, 22:29
Pandemiyadan zərər çəkənlərə bank kreditləri üzrə dövlət zəmanətinin verilməsi QAYDASI
Prezident Almaniyadadır - Fotolar+Yenilənib
Prezidentdən məşğulluq strategiyası ilə bağlı SƏRƏNCAM
İlham Əliyev Fələstinin Baş nazirini qəbul etdi
Prezidentin maşınında selfi çəkdi - Foto
Azərbaycan Prezidenti Ukrayna ilə bağlı mövqeyini açıqladı
Prezident: Azərbaycan və Rusiya münasibətləri normallaşdırıb və müsbət dinamikaya malikdir
